FELÇ TEDAVİSİ
Felç Nedir?
Sinir sisteminin temel görevlerinden biri kas hareketlerini yönetmektir. Beyin ve omurilikte ortaya çıkan aksaklıklar sonucunda ilgili kas gruplarında güç kaybı gelişmesine felç denir. Felç; tek bir bölgeyi etkileyebileceği gibi tüm vücutta da görülebilir, geçici ya da kalıcı olabilir; kısmi zayıflıkla seyredebileceği gibi tam güç kaybı da oluşturabilir.
Felç Nasıl Sınıflandırılır?
Yerine göre
- Monopleji: Tek kol veya bacak etkilenir.
- Hemipleji: Aynı taraftaki kol ve bacak etkilenir.
- Parapleji: Her iki bacak etkilenir.
- Quadripleji/Tetrapleji: Tüm kol ve bacaklar etkilenir.
Şiddetine göre
- Kısmi (parsiyel) felç: Güç kaybı vardır ancak sınırlı hareket mümkündür.
- Total felç: Etkilenen bölgede tam güç kaybı.
Süresine göre
- Geçici: Fonksiyonlar zamanla kısmen/tamamen dönebilir.
- Kalıcı: Sinir dokusu hasarı nedeniyle kalıcı kayıp.
Etkilenme düzeyine göre
- Spastik felç: Şiddetli kasılma ile güç kaybı.
- Flasid felç: Gevşeme ile seyreden güç kaybı.
Felç Neden Olur?
- İnme: Beyin damar tıkanıklığı/kanaması, oksijensiz kalma vb.
- Beyin/omurilik hasarı: Travmalar (kaza, düşme) sonrası geçici/kalıcı hasar.
- Multipl skleroz: Bağışıklık kaynaklı iltihap ve hasar.
- Enfeksiyonlar: Menenjit, ensefalit; polio vb.
- Serebral palsi: Gelişmekte olan sinir dokusunun doğumda zarar görmesi.
- Kanser: Sinir dokusuna bası/hasar yapan kitleler.
- Doğumsal/genetik hastalıklar: Gelişim kusurları veya genetik bozukluklar.
Felç Belirtileri Nelerdir?
- Güç kaybı (ana bulgu), kısmi ya da tam.
- His değişiklikleri: Uyuşma, karıncalanma, elektriklenme, his kaybı.
- Hareket bozuklukları: Koordinasyon kaybı, anormal kasılmalar.
- Görme/işitme sorunları: Bulanık görme, görme/işitme kaybı.
- Bilişsel-bilinç değişiklikleri: Unutkanlık, kişilik değişikliği, uyku hali, koma.
- İdrar-dışkı kontrolü kaybı
- Ağrı (sinir hasarına bağlı şiddetli ağrı olabilir)
Felç Tanısı Nasıl Konur?
Klinik muayenede güç kaybı ve nörolojik bulgular değerlendirilir. Etkilenen bölge ve hasar düzeyi için BT ve MR gibi görüntüleme yöntemleri kullanılır; nedene yönelik olarak kan testleri ve diğer incelemeler yapılabilir.
Felç Tedavisinde Neler Yapılır?
- İnme: İlk saatlerde damar açıcı tedaviler; tekrar tıkanmayı önlemek için kan sulandırıcılar.
- Beyin kanaması: Kanama odağının cerrahi/medikal yönetimi.
- Travmalar: Duruma göre beyin-omurilik cerrahisi.
- Rehabilitasyon: Kalıcı güç kaybında fizik tedavi ve rehabilitasyon.
- Spastisite yönetimi: İlaçlar, botulinum toksini (botoks) ve fizik tedavi.
Uyarı: Ani yüz kayması, konuşma bozulması, kol-bacakta güçsüzlük gibi belirtiler acildir.
Derhal 112’yi arayın.
Son güncelleme: 17.08.2025