KIRIK SONRASI TEDAVİ
Kırık Sonrası Fizik Tedavi
Travma sonrası oluşan kırıklar alçıyla sabitlenebilir; parçalı kırıklarda ise vidalarla stabilize edildikten sonra atele alınabilir. Alçı/atel çıkarıldıktan sonra rehabilitasyon süreci başlar. Sporcularda bir süre splint kullanımı faydalı olabilir. İyileşme; kırığın tipi, yaş, beslenme ve uygulanan fizik tedavi programına göre değişir.
Alçı sonrası çevre kaslar zayıfladığı için bu kasların güçlendirilmesi ve eklem kısıtlılıklarının mobilizasyon ile açılması hedeflenir. Mobilizasyon çoğunlukla ağrısızdır ve hızlı sonuç verir. Elektroterapi ile ağrı azaltılabilir; zayıf kaslar elektrik uyarılarıyla pasif güçlendirilebilir, dolaşım desteklenir ve doku iyileşmesi kolaylaşır. Doğru hareket paternini desteklemek için kinezyolojik bantlama uygulanabilir; bu sayede zayıf kaslara aşırı yük binmesi engellenir.
Rehabilitasyonun Temel Bileşenleri
- Ağrı ve ödem kontrolü: Buz, elevasyon, elektroterapi modaliteleri
- Eklem hareket açıklığı (EHA): Pasif–aktif mobilizasyon, germe
- Kas güçlendirme: İzometrik → izotonik → fonksiyonel egzersiz progresyonu
- Doku iyileşmesi: Kan dolaşımını artıran uygulamalar, doku yüklenmesine kademeli dönüş
- Bantlama & ortez/splint: Yük aktarımını düzenleme, korunma
- Günlük yaşam ve spora dönüş: Kademeli yükleme, propriosepsiyon ve denge çalışmaları
Sık Görülen Kırıklarda FTR’nin Rolü
- Diz kapağı (patella) kırığı
- Fibula kırığı
- Bilek (distal radius/ulna) kırığı
- Talus kırığı
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Fizyoterapi ne zaman başlamalı?
Hekimin onayıyla, kaynama güvenliğine bağlı olarak alçı/atel sonrası hemen veya erken dönemde başlanır. Bazı egzersizler koruma döneminde de uygulanabilir.
Ağrı normal mi? Nasıl yönetilir?
Erken dönemde ağrı olağan olabilir. Buz uygulaması, elektroterapi, uygun ağrı kesiciler ve aşamalı yükleme ile yönetilir.
Kas gücü ne kadar sürede toparlanır?
Kişiye ve kırık tipine göre değişir; genellikle haftalar içinde artış başlar, tam fonksiyon aylar sürebilir.
Kinezyo bant işe yarar mı?
Doğru uygulandığında zayıf kasları destekler, hareket paternini iyileştirir ve ağrıyı azaltabilir.
Spora dönüş nasıl planlanır?
Ağrısız tam EHA, yeterli güç ve denge hedeflenir. Hekim ve fizyoterapist onayıyla kademeli dönüş yapılır.
Son güncelleme: 17.08.2025